Over identiteit, wording en het loslaten van vaste antwoorden

Het idee van “geen slechte delen” binnen Internal Family Systems

Vorheen dacht ik altijd dat niet alles in jezelf “goed” hoeft te zijn. Dat sommige gevoelens er gewoon zijn — jaloezie, twijfel, controle, onrust — en dat je daar misschien iets aan moet veranderen.

Binnen Internal Family Systems (IFS) wordt dat idee omgedraaid. Daar is het uitgangspunt: er bestaan geen slechte delen in jezelf.

Volgens IFS bestaat je innerlijke wereld uit verschillende “delen”, die allemaal een eigen rol hebben:

  • Exiles zijn vaak de kwetsbare delen. Ze dragen pijn, onzekerheid of oude ervaringen met zich mee, en worden daarom vaak weggestopt.
  • Managers proberen controle te houden. Ze willen voorkomen dat die pijn geraakt wordt, bijvoorbeeld door te plannen, perfectionistisch te zijn of jezelf bij te sturen.
  • Firefighters komen in actie wanneer het toch te veel wordt. Ze zoeken directe verlichting, bijvoorbeeld via afleiding, impulsief gedrag of juist afstand nemen.

Hoewel deze delen soms botsen, hebben ze één overeenkomst: ze proberen je allemaal op hun eigen manier te beschermen.

Wat we vaak doen, is sommige delen afwijzen. We willen minder onzeker zijn, minder controlerend, minder reactief. Maar juist dat wegduwen zorgt ervoor dat ze zich sterker laten horen.

IFS nodigt uit tot een andere houding: niet corrigeren, maar begrijpen.

Niet:
Waarom ben ik zo?
Maar:
Wat probeert dit deel voor mij te doen?

Naast al deze delen is er volgens IFS ook de Self. Niet als een extra deel, maar als een staat van zijn. Een plek van rust, helderheid en nieuwsgierigheid van waaruit je naar jezelf kunt kijken zonder direct meegezogen te worden.

Wanneer je meer vanuit die Self aanwezig bent, ontstaat er iets van innerlijk leiderschap. De verschillende delen hoeven niet meer tegen elkaar te vechten, maar kunnen langzaam tot rust komen.

Misschien is dat uiteindelijk waar het om gaat: niet een “betere versie” van jezelf worden, maar leren omgaan met alles wat er al is.

Dit artikel is tot stand gekomen vanuit mijn eigen filosofische vragen en reflecties, in dialoog met literatuur, met ondersteuning van taalmodellen.

Literatuur

Schwartz R.  — No Bad Parts

Plaats een reactie